Whitby

7 september

Vandaag heb ik even een rustdag genomen. Ik was vannacht twee keer even kort wakker geweest en daarna weer in een diepe slaap gevallen, zo diep, dat Rinske mij om negen uur wakker moest schudden uit een diepe droom. Het weer was weer prima met een stralend blauwe lucht. Dat we het zo treffen! Rinske wilde nog even het stadje in, volgens mij gewoon om een lekkere scone te eten met clotted cream en om een kop thee te drinken. Ik had mooi de gelegenheid om mijn verslagen bij te werken.

Tijdens het lopen door Whitby waren ons een aantal mooie beelden opgevallen en bij nazoeken vond ik het volgende.

Het Whitby Sculpture Trail is een wandeling langs een reeks opvallende nieuwe sculpturen van enkele van de meest geliefde zonen en dochters van de stad, gecreëerd door kunstenares Emma, in samenwerking met de gemeenteraad van Scarborough. Ze heeft een aantal van Whitby’s bekendste figuren uitgebeeld, allemaal met een sterke band met de zee.

Elke figuur is gemaakt van staaldraad dat met de hand zorgvuldig is gevlochten rond een stalen frame en daarna gegalvaniseerd in een heet dompelbad. In totaal zijn er negen sculpturen, die je in willekeurige volgorde kunt bekijken.

We beginnen bij de Haringmeisjes, naast de muziektent aan de landzijde van de beroemde pieren. Aan het eind van de achttiende en het begin van de negentiende eeuw volgde een enorme vissersvloot de haringscholen langs deze kust. De haringmeisjes reisden per trein achter de vloot aan en stonden overal klaar om de vis schoon te maken en in te pakken. Het waren sterke, onafhankelijke vrouwen, die in teams van drie werkten: twee maakten de vis schoon, terwijl de derde ze in tonnen verpakte.

Verder omhoog via de Khyber Pass en langs de beroemde Walvisbottenboog, ontmoeten we Schipper Dora, terwijl ze de horizon afspeurt. De buitengewone Dora Walker (1890–1980) werd geboren in West Yorkshire en ging naar school op Roedean. Ze had last van bronchitis en verhuisde tijdens de Tweede Wereldoorlog op doktersadvies naar Whitby. Ze kocht een boot, de Good Faith, begon met vissen en haalde haar kwalificatie als loods, waarbij ze boten door de mijnenvelden leidde. Ze was de enige vrouwelijke schipper met een vergunning op de Noordzee

gedurende de hele oorlog.

De vaardige Gansey-breister zit op een muurtje bovenaan Flowergate. De gansey was een

karakteristieke patroontrui, gebreid van strak gesponnen kamgaren wol, bedoeld als een slijtvaste en waterafstotende werktrui. Elke gemeenschap had zijn eigen patroon, zodat, als een visser op zee omkwam, zijn gansey kon helpen bij de identificatie wanneer het lichaam werd teruggevonden.

Onderaan het steile Flowergate vind je de Nettenmaakster (Netmender). Het leven op zee is vandaag de dag al niet voor watjes, maar aan het eind van de 18e en het begin van de 19e eeuw

was het nóg zwaarder. Vistuig had voortdurend onderhoud nodig om het in goede staat te houden.

Nu naar de draaibrug, waar aan de westkant de Visvrouw staat met een ton vol vis. De vrouw van een visser werkte net zo hard als haar man. Naast de gebruikelijke gezinstaken van die tijd hielp ze vaak met het aanbrengen van aas of met de verkoop van de vangst aan het publiek.

We kunnen het niet laten ons af te vragen of er sprake is van een familieruzie, ze heeft namelijk nadrukkelijk haar rug gekeerd naar de figuur aan de andere kant van de brug: de Brugbewoner (Bridgender). Met zijn gansey en zijn zuidwester is hij gebaseerd op een foto van Sutcliffe.

En volg je de rivier omlaag, vind je Emma’s eerbetoon vaan een van de vreemdste legendes van Whitby – de Penny Hedge. Volgens het verhaal vond er op een herfstdag in 1159 een jachtpartij plaats in de omgeving. Een groep edellieden was aan het jagen toen hun honden een everzwijn opjoegen dat zijn toevlucht zocht in een kluizenaarswoning. De kluizenaar sloot de deur om de honden buiten te houden. De woedende jagers vielen hem aan en lieten hem voor dood achter.

Op zijn sterfbed stelde de kluizenaar voor dat, in plaats van de doodstraf voor moord, de daders én hun nakomelingen een jaarlijkse boetedoening moesten uitvoeren: het bouwen van een gevlochten haag van takken, gesneden met enkel een mes “ter waarde van één penny”. De haag moest drie getijden overleven en als dat niet lukte, zouden de edelen hun land verliezen.

Het planten van de Penny Hedge gebeurt nog steeds elk jaar om 9 uur ’s ochtends op de dag vóór Hemelvaartsdag (39 dagen na Pasen). Tijdens de ceremonie wordt er driemaal op een hoorn geblazen, gevolgd door de kreet:

“Out on ye, out on ye, out on ye!”

(= "Weg met jullie, weg met jullie, weg met jullie!")

Intussen was Rinske ook weer thuisgekomen en samen gingen we even lekker zitten, voordat we uit eten gingen bij “the Fisherman’s Wife”, vijf minuten lopen vanaf het appartement. Het was ook begonnen een beetje te miezeren. Mooi tijd om een beetje de spullen bij elkaar te zoeken, want morgen moeten we hier om 10 uur uit en om 15.00 uur is de check-in op de boot.

Rinske had om half zes een tafel gereserveerd. Zoals gezegd, vijf minuten lopen, maar dan wel steil naar beneden. The Fisherman’s Wife ligt prachtig op de klif met mooi uitzicht over de pieren en de zee. Wij wilden, net zoals in Florence, onze laatste avond in Whitby met een lekker dinertje vieren.

Wij kozen ook iets wat we nooit eten. Rinske nam een halve kreeft met knoflook en ik een halve kreeft thermidor, dat is kreeft in een saus van eidooiers en cognac, gegratineerd met gruyèrekaas. Het was wel een beetje decadent. Rinske ging nog even door met een een soort warme hot chocolate fudge cake met ijs met chocoladesaus en tenslotte een cappuccino! Daarna genoten we nog even van het uitzicht op het balkon van het restaurant. En toen weer begon de klim naar boven, ongeveer 80 treden. Nadat we een stukje langs de hooggelegen boulevard hadden gelopen kwamen we weer bij ons appartement. Je snapt dat de terugweg langer duurde dan de heenweg vanwege de klim!

Vanavond hebben we even televisiegekeken en Rinske heeft ook haar spulletjes bij elkaar gezocht.