Noordbroek en Zuidbroek

17 september 2025

Vanmorgen was ik om kwart voor acht wakker. Blijven liggen is er niet bij, want die hanen staan te kraaien als een gek. Ze worden er schor van en ik zou er ook dorst van krijgen. Ik trek dan mijn warme trui aan, mijn “kippenhokschoenen”, steek mijn mobiel in mijn zak voor als ik val, en wandel naar de kippenhokken, langs de garage en nog een paar schuren. De kippen maken een lawaai van jewelste: ze hebben me natuurlijk al gespot.

Er is een haan en die is echt het “haantje”. Er is nog een haan en die zat nog lekker op stok, totdat de baas van het stel hem weg joeg, het hele kippenhok door. Ik doe gelijk niet meer aardig tegen hem.

De kippen hebben genoeg water, dus dat hoef ik niet te geven. Dat is ook best wel zwaar en ingewikkeld. Daarna geef ik de katten hun brokjes en tenslotte ben ik aan de beurt met twee lekkere broodjes en een kopje thee. Wat zal ik vandaag gaan doen? Vanmiddag is de voorspelling dat het gaat regenen dus als ik iets wil doen, moet het vanochtend zijn. Het werd de kerk van Zuidbroek, 20 minuutjes rijden, want die van Noordbroek wordt gerestaureerd. Maar nergens kon ik vinden of de kerk van Zuidbroek wel open is. Ik belde de Vereniging van Groninger Kerken en die gaf me het telefoonnummer van de beheerder. Die belde ik en ik kon langskomen, hij moest alleen even zijn vrouw wegbrengen.

Ik ging op pad. Nu liet mijn tomtom mij helemaal in de steek en van nijd trok ik de stekker eruit. Ik had tenslotte nog een mobieltje bij me en die heeft ook navigatie. En om af en toe toch mijn tomtom te horen, tegelijkertijd met de navigatie van mijn mobiel en daarbij nog de radio, dat is met te veel. Via de N33 reed ik noordwaarts. Bij de kerk aangekomen zag ik dat hij open was en dat er bouwvakkers bezig waren. “U mag wel even kijken hoor”, zeiden de mannen vriendelijk. De kerk heeft prachtige fresco’s en de aannemer vertelde dat de fresco’s net allemaal gerestaureerd waren. En dat op grote hoogte, want de kerk is niet klein. De fresco’s stellen de Kroning van Maria, een Christoffel en de vier Evangelisten voor. Ik besloot even de beheerder te bellen dat ik er was. “Maar waar bent u dan? Ik zie u niet.” Blijk ik niet in Zuidbroek te zijn, maar in Noordbroek. Ach, eindigt ook op “broek”. Ik vertrok vlug naar Zuidbroek, want nu moest de beheerder zijn vrouw weer ophalen.

Het was vlakbij en de kerk was zo gevonden. De kerk heeft heel mooi metselwerk en het interieur staat bekend om zijn mooie houtsnijwerk. Het meest opvallend is de koorafsluiting, samen met de drostenbank en de kerkvoogdenbank. Tegenover de preekstoel staat een overhuifde herenbank. De beheerder, ja, hij was er nog, vertelde me dat in een hoek van de dooptuin een kleine vierkante uitsparing was. Daar stond dan de gevangene, zodat iedereen hem kon zien. Onder de toren van de kerk was namelijk het cachot. In de kerk werd ook recht gesproken. Buiten bevindt zich ook de Heiligelaan en de Galgeweg, wat voor zich spreekt.

De beheerder vond het leuk om te vertellen. Zo vertelde hij ook dat in het koor siermetselwerk was, maar dat de rest van de kerk bepleisterd was, over het schoonmetselwerk heen. Dit was een eis tijdens de restauratie in de vorige eeuw. De akoestiek is namelijk veel beter als er bepleistering is dan bij alleen metselwerk. De man vertelde dat je dit goed kon horen als het orgel speelde en je van achter naar voor door de kerk liep. De wanden van het koor en de gewelven zijn beschilderd. In het koor onder meer een engel en op de gewelven rond de rozetten floraal sierwerk uit de 15^de eeuw. Deze kerk is ouder dan die van Noordbroek.

Ik bleef mij verbazen over de grootte van de kerken. Die van Noordbroek was groot, maar die van Zuidbroek en Appingedam ook.

Jullie snappen dat ik nog veel meer kan schrijven over de kerken, maar dat voert te ver. Ik nam afscheid van de beheerder van de kerk, want die moest nu echt zijn vrouw ophalen. “U kunt altijd terugkomen”, zei hij ten afscheid. En dat doe ik waarschijnlijk ook.